ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പിൽ പണം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ബാങ്കുകളും ഉത്തരവാദികൾ! നിർണായക നിരീക്ഷണവുമായി സുപ്രീം കോടതി. ബാങ്കുകളുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് സുരക്ഷാ വീഴ്ചയുണ്ടായാൽ നഷ്ടപ്പെട്ട തുക ഉപഭോക്താവിന് തിരികെ നൽകണം; സംശയകരമായ ഇടപാടുകൾ തടയാൻ കർശന നടപടികൾ വേണമെന്നും നിർദേശം.
ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്ത് വർധിച്ചുവരുന്ന ഡിജിറ്റൽ സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പുകൾ തടയുന്നതിൽ ബാങ്കുകൾക്കും ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ബാങ്കുകളുടെയോ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ ഭാഗത്തുനിന്ന് ആവശ്യമായ ജാഗ്രതയും പരിശോധനയും ഉണ്ടായില്ലാത്തതാണ് തട്ടിപ്പിന് കാരണമായതെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട തുക ബാങ്കുകൾ നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകേണ്ടിവരുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ്, സൈബർ തട്ടിപ്പ് തുടങ്ങിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലൂടെ സാധാരണക്കാരുടെ സമ്പാദ്യം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണായക ഇടപെടൽ. ബാങ്കുകൾ ഉപഭോക്താക്കളുടെ പണം സൂക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ മാത്രമല്ലെന്നും അവരുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും നിർണായക പങ്കുവഹിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
2026 ഒക്ടോബർ 29-ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ മൂന്നംഗ ബെഞ്ചാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരും ബെഞ്ചിലുണ്ടായിരുന്നു.
ബാങ്കുകൾ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ടിവരും
റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (ആർബിഐ) ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പുകൾ തടയുന്നതിനായി തയ്യാറാക്കുന്ന പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ ബാങ്കുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം വ്യക്തമായി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഒരു ഉപഭോക്താവിന്റെ അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന് തട്ടിപ്പുകാർ പണം തട്ടിയെടുത്താൽ, അതിന് ബാങ്കിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലെ വീഴ്ചയോ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളുടെ അഭാവമോ കാരണമായിട്ടുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം. നഷ്ടപ്പെട്ട തുകയ്ക്ക് തുല്യമായതോ അതിൽ കുറയാത്തതോ ആയ നഷ്ടപരിഹാരം ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.
ഇത്തരം തട്ടിപ്പുകളിൽ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരുടെ പങ്കാളിത്തമോ ബോധപൂർവമായ വീഴ്ചയോ കണ്ടെത്തിയാൽ അവർക്കെതിരെയും നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ബാങ്കുകൾക്ക് സ്വന്തം സാമ്പത്തിക നഷ്ടങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കാൻ വിവിധ നിയമപരമായ മാർഗങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ തട്ടിപ്പിനിരയായി സമ്പാദ്യം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാധാരണക്കാർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിലും അതേ ഗൗരവം കാണിക്കണമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
സംശയകരമായ ഇടപാടുകൾ ബാങ്കുകൾ തടയണം
ഉപഭോക്താവിന്റെ സാധാരണ ഇടപാട് രീതികളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ വലിയ തുകയുടെ പണമിടപാടുകൾ നടന്നാൽ ബാങ്കുകൾ ഉടൻ ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.
ഇതിനായി പ്രധാനമായും മൂന്ന് നടപടികളാണ് കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ചത്:
- സംശയകരമായ ഇടപാടുകൾ താൽക്കാലികമായി തടയുക: അക്കൗണ്ട് ഉടമയുടെ പതിവ് ഇടപാട് രീതിയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ വലിയ തുകയുടെ കൈമാറ്റം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ബാങ്കുകൾ ഇടപാട് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കണം.
- ഓട്ടോമാറ്റിക് മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം: അസാധാരണമായ ഇടപാടുകൾ കണ്ടെത്തി ബാങ്കുകൾക്കും ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർക്കും ഉടൻ വിവരം ലഭിക്കുന്ന സംവിധാനം ഒരുക്കണം.
- നേരിട്ടുള്ള പരിശോധന: സംശയകരമായ ഇടപാട് യഥാർത്ഥമാണോ എന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അക്കൗണ്ട് ഉടമയെ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുകയും ആവശ്യമായ സാഹചര്യത്തിൽ അടുത്തുള്ള പോലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ സഹായത്തോടെ പരിശോധന നടത്തുകയും വേണം.
പ്രത്യേകിച്ച് മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെ അക്കൗണ്ടുകളിൽനിന്ന് പതിവില്ലാത്ത രീതിയിൽ വലിയ തുക പിൻവലിക്കുകയോ കൈമാറുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ബാങ്കുകൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ് തട്ടിപ്പുകൾ ആശങ്കയാകുന്നു
പോലീസ്, സി.ബി.ഐ, എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് തുടങ്ങിയ അന്വേഷണ ഏജൻസികളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരാണെന്ന് പരിചയപ്പെടുത്തിയാണ് തട്ടിപ്പുകാർ പലരെയും സമീപിക്കുന്നത്. വീഡിയോ കോളിലൂടെ വ്യക്തികളെ മണിക്കൂറുകളോ ദിവസങ്ങളോ നിരീക്ഷണത്തിലാക്കി അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും നിയമനടപടികളിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കാമെന്ന പേരിൽ പണം കൈമാറാൻ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വ്യാജ സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവുകളും സർക്കാർ രേഖകളും ഉപയോഗിച്ചും ഇത്തരം തട്ടിപ്പുകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസവും സാമ്പത്തിക പരിജ്ഞാനവുമുള്ളവർ പോലും ഭയവും സമ്മർദവും കാരണം തട്ടിപ്പിനിരയാകുന്ന സാഹചര്യമാണുള്ളത്.
രാജ്യത്ത് 2026-ലെ ആദ്യ എട്ടുമാസത്തിനിടെ ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ് തട്ടിപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 21,928 പരാതികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതായും 647 കോടി രൂപയിലധികം നഷ്ടമുണ്ടായതായും കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ആർ.ബി.ഐയുടെ പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ
ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പുകൾ തടയുന്നതിനായി റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ പുതിയ കെവൈസി അമെൻഡ്മെന്റ് ഡൈറക്ഷൻസ്, 2026 തയ്യാറാക്കിവരികയാണ്. ബാങ്കുകളുടെയും സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ഉത്തരവാദിത്വം, സംശയകരമായ ഇടപാടുകൾ കണ്ടെത്താനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ, തട്ടിപ്പിനിരയായവർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർദേശം.
പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ കരട് നവംബർ 30-നകം വിജ്ഞാപനം ചെയ്യാനും ഡിസംബർ 31-നകം നടപ്പാക്കാനുമാണ് ആർ.ബി.ഐയുടെ നിലവിലെ പദ്ധതി. അന്തിമമാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കരട് നിർദേശങ്ങൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കേസിൽ അടുത്ത വാദം നവംബർ 30-ന് നടക്കും.
വാട്സ്ആപ്പിനും ഉത്തരവാദിത്വം
ഡിജിറ്റൽ അറസ്റ്റ് തട്ടിപ്പുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പങ്കും കോടതി പരിശോധിച്ചു. വാട്സ്ആപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഇത്തരം തട്ടിപ്പുകൾ തടയാൻ സ്വീകരിക്കാവുന്ന നടപടികൾ നിർദേശിക്കണമെന്നും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ദീർഘനേരം നീളുന്ന സംശയകരമായ വീഡിയോ കോളുകൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കോളുകൾ വിച്ഛേദിക്കാനുള്ള സംവിധാനം (കിൽ സ്വിച്ച്) ഒരുക്കുക തുടങ്ങിയ നിർദേശങ്ങളും ചർച്ചയായി.
സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നിർണായകമായ ഇടപെടൽ
ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ വർധിച്ചുവരുന്ന ഇന്ത്യയിൽ ബാങ്കിംഗ് സുരക്ഷയുടെ പ്രാധാന്യം വീണ്ടും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ. തട്ടിപ്പ് നടന്നതിനുശേഷം പരാതി സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ബാങ്കുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം അവസാനിക്കുന്നില്ല. തട്ടിപ്പ് നടക്കുന്നത് മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിയാനും ഉപഭോക്താക്കളുടെ പണം സംരക്ഷിക്കാനും ബാങ്കുകൾക്ക് സംവിധാനങ്ങളുണ്ടാകണം എന്നതാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന സന്ദേശം.
എന്നാൽ എല്ലാ ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പുകളിലും ബാങ്കുകൾ സ്വമേധയാ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നല്ല കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം. ബാങ്കുകളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ജാഗ്രതക്കുറവോ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളിലെ വീഴ്ചയോ തട്ടിപ്പിന് കാരണമായതായി കണ്ടെത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് നഷ്ടപരിഹാര ബാധ്യത ഉയരുന്നത്.
പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പിലാകുന്നതോടെ ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പിനിരയാകുന്ന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കൂടുതൽ നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
