ഒഡീഷയിൽ 8,571 കോടി രൂപയുടെ വൻ പദ്ധതി
ന്യൂഡൽഹി: ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പെട്രോളിയം കരുതൽ ശേഖരശേഷി വൻതോതിൽ വർധിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യ. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഒഡീഷയിലെ ചണ്ഡിഖോളിൽ 4 ദശലക്ഷം ടൺ (40 ലക്ഷം ടൺ) ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംഭരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള പുതിയ തന്ത്രപ്രധാന പെട്രോളിയം സംഭരണശാല സ്ഥാപിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഒരുങ്ങുകയാണ്. പദ്ധതി നിലവിലെ തന്ത്രപ്രധാന ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംഭരണശേഷി 80 ശതമാനം വർധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
ഏകദേശം 8,571 കോടി രൂപ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പദ്ധതിക്കായി സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകരെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള നടപടികളാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ചെലവിന്റെ 60 ശതമാനം വരെ, അതായത് പരമാവധി 5,142 കോടി രൂപ വരെ സർക്കാർ ഗ്രാന്റായി നൽകും. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സർക്കാർ സഹായം ആവശ്യപ്പെടുന്ന നിക്ഷേപകനായിരിക്കും കരാർ ലഭിക്കുക.
എന്താണ് തന്ത്രപ്രധാന പെട്രോളിയം കരുതൽ ശേഖരം?
അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവിതരണം തടസ്സപ്പെടുക, യുദ്ധം, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ രാജ്യത്തിന് ആവശ്യമായ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി മുൻകൂട്ടി സംഭരിച്ചുവയ്ക്കുന്ന എണ്ണശേഖരമാണ് Strategic Petroleum Reserve (SPR).
ഇന്ത്യയുടെ നിലവിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാന എണ്ണസംഭരണശാലകൾ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിശാഖപട്ടണം, കർണാടകയിലെ മംഗളൂരു, പാദൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
ഈ മൂന്ന് കേന്ദ്രങ്ങളിലായി നിലവിൽ 53.3 ലക്ഷം ടൺ ക്രൂഡ് ഓയിൽ സംഭരിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. പുതിയ ചണ്ഡിഖോൾ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ഈ ശേഷി ഗണ്യമായി ഉയരും.
8,571 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി
ഒഡീഷയിലെ ചണ്ഡിഖോളിൽ ഏകദേശം 400 ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് പുതിയ സംഭരണശാല സ്ഥാപിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നത്. സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകരുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഡിസൈൻ , ബിൽഡ് , ഫിനാൻസ് , ഓപ്പറേറ്റ് ആന്റ് ട്രാൻസ്ഫർ (ഡിബിഎഫ്ഒടി) മാതൃകയിലാണ് പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകർക്ക് നിർമ്മാണവും പ്രവർത്തനവും നടത്താനുള്ള അവസരം ലഭിക്കും. നിശ്ചിത കാലയളവിനുശേഷം പദ്ധതി കൈമാറുന്ന രീതിയാണിത്.
2027 ഫെബ്രുവരി 26 ആണ് പദ്ധതിക്കായുള്ള ബിഡ് സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതിയായി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പാദൂരിലും മംഗളൂരുവിലും കൂടുതൽ സംഭരണശേഷി
ചണ്ഡിഖോൾ പദ്ധതിക്ക് പുറമെ കർണാടകയിലെ പാദൂരിൽ 25 ലക്ഷം ടൺ അധിക സംഭരണശേഷിയുള്ള പദ്ധതി നടപ്പാക്കിവരികയാണ്. കൂടാതെ മംഗളൂരുവിൽ 17.5 ലക്ഷം ടൺ ശേഷിയുള്ള പുതിയ ഭൂഗർഭ എണ്ണസംഭരണശാല സ്ഥാപിക്കാനും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ ഓയിൽ ആൻഡ് നാച്ചുറൽ ഗ്യാസ് കോർപ്പറേഷൻ (ഒഎൻജിസി) പദ്ധതിയിടുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് ഈ നീക്കം നിർണായകം?
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ഉപഭോക്തൃരാജ്യങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ആവശ്യകതയുടെ ഏകദേശം 88 ശതമാനവും ഇറക്കുമതിയിലൂടെയാണ് നിറവേറ്റുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതിയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതവും ഇന്ത്യയുടെ ഊർജസുരക്ഷയിൽ നിർണായകമാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിസന്ധികൾ എണ്ണവിതരണത്തെ ബാധിക്കുകയും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വില വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആഭ്യന്തര ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും പെട്രോൾ, ഡീസൽ വിലയിലെ അപ്രതീക്ഷിത വർധനയുടെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്നതിനും കരുതൽ ശേഖരം സഹായിക്കും.
നിലവിൽ തന്ത്രപ്രധാന സംഭരണശാലകളിലെ 53.3 ലക്ഷം ടൺ ശേഷി ഏകദേശം 9.5 ദിവസത്തെ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ആവശ്യത്തിന് തുല്യമായ സംരക്ഷണം മാത്രമാണ് നൽകുന്നത്. അതേസമയം, എണ്ണക്കമ്പനികളുടെ വാണിജ്യശേഖരങ്ങളും മറ്റ് സംഭരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തുമ്പോൾ രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ക്രൂഡ് ഓയിൽ, പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്ന സംഭരണശേഷി ഏകദേശം 74 ദിവസത്തേക്കാണ്.
ഊർജസുരക്ഷയ്ക്ക് പുതിയ കരുത്ത്
ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും വ്യവസായ വികസനത്തിനും ഊർജലഭ്യത നിർണായകമാണ്. എണ്ണ ഇറക്കുമതിയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുതൽ കരുതൽ ശേഖരം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ആവശ്യമാണ്.
ചണ്ഡിഖോൾ പദ്ധതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുതിയ സംഭരണ പദ്ധതികൾ യാഥാർഥ്യമാകുന്നതോടെ ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലെ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശേഷി വർധിക്കും. ഊർജസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയ്ക്കും ഈ നീക്കം സഹായകരമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
