ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മാറ്റിമറിച്ച തീരുമാനത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളും പ്രത്യാഘാതങ്ങളും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു
ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക മേഖലകളിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച നോട്ടുനിരോധനത്തിന് ഇന്ന് (നവംബർ 8) പത്തുവർഷം തികയുന്നു. 2016 നവംബർ 8-ന് രാത്രി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് 500, 1,000 രൂപയുടെ പഴയ നോട്ടുകൾ അസാധുവാക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ രാജ്യം അപ്രതീക്ഷിതമായ സാമ്പത്തിക മാറ്റത്തിനാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്.
കള്ളപ്പണം, കള്ളനോട്ട്, അഴിമതി, ഭീകരവാദത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം എന്നിവ തടയുക, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയായിരുന്നു കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഈ നടപടി.
എന്നാൽ പത്തുവർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ നോട്ടുനിരോധനത്തിന്റെ യഥാർഥ നേട്ടങ്ങളും സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമാകുകയാണ്.
അപ്രതീക്ഷിത പ്രഖ്യാപനം; രാജ്യത്ത് പണക്ഷാമം
2016 നവംബർ 8-ന് അർധരാത്രി മുതൽ പഴയ 500, 1,000 രൂപ നോട്ടുകളുടെ നിയമപരമായ ഉപയോഗം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്നായിരുന്നു പ്രഖ്യാപനം. അന്ന് രാജ്യത്ത് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കറൻസി മൂല്യത്തിന്റെ ഏകദേശം 86 ശതമാനവും ഈ നോട്ടുകളായിരുന്നു.
പഴയ നോട്ടുകൾ ബാങ്കുകളിൽ നിക്ഷേപിക്കാനും നിശ്ചിത പരിധിയിൽ മാറ്റിയെടുക്കാനും സർക്കാർ സമയം അനുവദിച്ചെങ്കിലും തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ബാങ്കുകൾക്കും എടിഎമ്മുകൾക്കും മുന്നിൽ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെട്ടത്.
പുതിയ നോട്ടുകളുടെ ലഭ്യതക്കുറവും പിൻവലിക്കാവുന്ന പണത്തിന്റെ പരിധികളും കാരണം സാധാരണക്കാർക്കും ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്കും കർഷകർക്കും വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. പണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളും അസംഘടിത തൊഴിൽ മേഖലയും പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിസന്ധിയിലായി.
ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾക്ക് വൻ വളർച്ച
നോട്ടുനിരോധനത്തിനു ശേഷമുള്ള പ്രധാന മാറ്റങ്ങളിലൊന്ന് ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകളുടെ വ്യാപനമായിരുന്നു. പണത്തിന്റെ ലഭ്യത കുറഞ്ഞതോടെ ആളുകൾ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ, ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ, മൊബൈൽ ബാങ്കിങ്, ഡിജിറ്റൽ വാലറ്റുകൾ എന്നിവയിലേക്ക് കൂടുതൽ തിരിഞ്ഞു.
പിന്നീട് യൂണിഫൈഡ് പേയ്‌മെന്റ്‌സ് ഇന്റർഫേസ് (യുപിഐ) രാജ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളുടെ പ്രധാന സംവിധാനമായി വളർന്നു. ചെറുകിട കടകൾ മുതൽ വലിയ വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾ വരെ ക്യുആർ കോഡ് വഴി പണം സ്വീകരിക്കുന്ന സാഹചര്യം വ്യാപകമായി.
എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നോട്ടുനിരോധനം മാത്രമല്ല കാരണം. ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയിലെ വർധന, സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെ വ്യാപനം, കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള ഡാറ്റ, യുപിഐ സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനം, സർക്കാർ നയങ്ങൾ എന്നിവയും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
കള്ളപ്പണം തടയുന്നതിൽ എത്രത്തോളം വിജയിച്ചു?
നോട്ടുനിരോധനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന് കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം അസാധുവാക്കിയ 15.41 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ നോട്ടുകളിൽ ഏകദേശം 15.31 ലക്ഷം കോടി രൂപയും ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
അതായത് അസാധുവാക്കിയ നോട്ടുകളുടെ ഏകദേശം 99.3 ശതമാനവും ബാങ്കുകളിൽ തിരിച്ചെത്തി. ഇതോടെ കള്ളപ്പണം വലിയ തോതിൽ പണമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്ന വാദത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു.
എന്നാൽ ബാങ്കുകളിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയ പണം മുഴുവൻ നിയമാനുസൃതമായിരുന്നുവെന്ന് ഇതുകൊണ്ട് അർഥമാക്കാനാവില്ല. നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെ ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നികുതി പരിശോധനകളും അന്വേഷണങ്ങളും നടത്താൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നത് സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന വിശദീകരണമായിരുന്നു.
സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കുണ്ടായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
നോട്ടുനിരോധനത്തിന്റെ കാലത്ത് പണലഭ്യത കുറഞ്ഞത് വ്യാപാരം, ഉപഭോഗം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ, കാർഷിക വിപണി തുടങ്ങിയ മേഖലകളെ ബാധിച്ചു. പണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന നിരവധി ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് പ്രവർത്തനം കുറയ്ക്കേണ്ടിവന്നു.
തൊഴിലാളികൾക്ക് വേതനം നൽകുന്നതിലും കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിറ്റഴിക്കുന്നതിലും വ്യാപാര ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നതിലും തടസ്സങ്ങളുണ്ടായി.
അതേസമയം, ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ പണം എത്തുകയും നികുതി സംവിധാനത്തിന്റെ പരിധിയിലേക്ക് കൂടുതൽ ഇടപാടുകൾ വരികയും ചെയ്തുവെന്നത് നടപടിയുടെ അനുകൂല വശങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.
പത്തുവർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ
നോട്ടുനിരോധനം ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ട ഒരു നിർണായക സംഭവമായിരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകളുടെ വ്യാപനം, ബാങ്കിങ് ഇടപാടുകളുടെ വർധന, ഔപചാരിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള കൂടുതൽ ആളുകളുടെ പ്രവേശനം തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ ഈ കാലയളവിൽ പ്രകടമായി.
എന്നാൽ കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിലും കറൻസി ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിലും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് ഉത്തേജനം നൽകുന്നതിലും നോട്ടുനിരോധനം എത്രത്തോളം വിജയിച്ചു എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇന്നും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.
പത്തുവർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ നോട്ടുനിരോധനത്തെ കേവലം ഒരു കറൻസി പരിഷ്‌കരണമായി മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക നയചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിന്റെ നേട്ടങ്ങളും പരിമിതികളും വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും സാധാരണക്കാരുടെ സാമ്പത്തിക ജീവിതത്തിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.
